Recensies

Trouw**** / Christo Lelie
Pure jazz in heerlijke kerkakoestiek
Nog te vaak wordt het imago van pijporgels bepaald door de ruimte waarin zij doorgaans staan: de kerk. Tegelijk roept dat dan het beeld op dat ze slechts geschikt zouden zijn voor in de kerk passende muziek. Het tegendeel is waar: orgels zijn de meest veelzijdige van alle toetsinstrumenten, bruikbaar in alle muziekstijlen. Dat daartoe ook de jazz behoort, bewijst Het Orgel Trio (HOT), bestaande uit Steven Kamperman (klarinet), Dion Nijland (contrabas) en Berry van Berkum, die op deze cd het Sweelinck- en Marcussen-orgel van de Utrechtste Nicolaikerk bespeelt. Zij creëerden zeer originele, maar pure jazz in de heerlijk galmende kerkakoestiek. Centraal staan nummers van Charlie ‘Bird’ Parker, door HOT bewerkt, en composities van de trio-leden. Opvallend is het volledig ontbreken van percussie, maar de muziek swingt er absoluut niet minder om. Het gebruik van een pijporgel werkt bij eerste beluistering soms wat vervreemdend, omdat de klank van beide neobarokorgels heel andere associaties oproept dan een Hammond-orgel.
Maar de vele klankkleuren, de zeer directe aanspraak van de pijpen en bovenal het gave, vrije en improviserende samenspel maken deze cd even aantrekkelijk voor de jazz- als voor de orgelliefhebber.

Jazzism**** / Ken Vos
Zoals de naam al aangeeft, is deze band opgebouwd rond het orgel, maar in dit geval zijn dat twee moderne, Deense kerkorgels die zich bevinden in de Utrechtse Nicolaïkerk. De nagalm levert ook nog eens extra uitdaging op voor de musici, te meer omdat ook nog eens gekozen is voor de muziek van Charlie Parker en composities gebaseerd op het werk van Bird. Die laatste zijn in de meerderheid, zodat er ook meer akoestische ruimte ontstaat voor bassist Dion Nijland en klarinettist Steven Kamperman. De muziek wordt dan ook geen brij waarbij de swingaccenten verloren gaan. Dat is ook te danken aan de ingehouden speelwijze van de musici, zeker van organist Berry van berkum, die niet geforceerd swingende loopjes neerzet, maar vooral de bijzondere klankeigenschappen van de orgels puntig tot zijn recht laat komen. Een originele kijk op Parker. Bird Lives, ook in deze reïncarnatie.

Dagblad van het Noorden**** / Illand Pietersma / 11 nov 2016
Een kerkorgel in de jazz. Het komt niet vaak voor, maar het gebeurt. Denk aan toetsenisten die tijdens de ZomerJazzFietsTour in een kerkje de verleiding van zo’n machtig orgel niet kunnen weerstaan. Het Utrechtse Het Orgel Trio (HOT) bestaat uit organist Berry van berkum, bassist Dion Nijland en rietblazer Steven Kamperman. Ze nemen klassieke jazznummer van Charlie ‘Bird’ Parker als uitgangspunt. De uitvoering van Scrapple from the big apple blijft nog redelijk dicht bij het origineel. Maar andere standards worden totaal gereconstrueerd. Met name Kamperman en Van Berkum gaan regelmatig op avontuur in een mengeling van hedendaagse jazz, kamermuziek, minimale invloeden, een flard herkenbaar thema en de magnifieke nagalm in de kerk. Soms geeft het orgel een sacrale sfeer. Maar vaker swingt en pioniert (en gromt en wervelt) het pijporgel net zo hard mee. Het eigen slotstuk Otinro met ornithologische geluiden van alledrie completeert deze uitdagende ode aan jazzvogel ‘Bird’.

Het Parool**** / Jan Jasper Tamboer / 18 okt 2016
Hoe intiem en hoe groots kan een kerkorgel klinken? Dat kun je horen op, het debuutalbum van HOT, met klarinettist Steven Kamperman, contrabassist Dion Nijland en organist Berry van Berkum. Wat een goed idee om een kerkorgel in te schakelen bij vertolking van werken van Charlie Parker. Hoe kunnen de harmonische vondsten van dit jazzgenie beter tot hun recht komen dan op dit instrument? Dankzij de galm in de Nicolaïkerk in Utrecht waar het album werd opgenomen, waan je je in een sacrale ruimte.

Jazzflits**** / Hessel Fluitman / 17 okt 2016
Binnen de jazz werd het orgel al in de jaren twintig van de vorige eeuw bespeeld. Fats Waller was een verklaard orgelliefhebber. Niet alleen in de bioscopen bij de zwijgende films, maar ook in kerken als hij daartoe de kans kreeg. Bill Basie (aka de Count) nam ook graag achter het orgel plaats. Sindsdien is het instrument binnen de jazz ‘verwaterd’. Ook al is het improviseren een van de essentiële onderdelen van het bespelen van dit reusachtige instrument. Heden ten dage wil Bert van den Brink nog wel eens met veel plezier op de houten bank boven de voetpedalen kruipen. En Berry van Berkum natuurlijk. Hij maakte als lid van Het Orgel Trio (HOT) een trio-cd met de titel ‘Bird & Beyond’. Parker op het orgel dus. Sterker nog, op twee orgels. Van Berkum speelde op twee orgels van de Nicolaï kerk in Utrecht: een groot en een klein ‘Sweelinck’-orgel. Hij werd daarbij geflankeerd door altsaxofonist Steven Kamperman (hij speelt ook besklarinet) en bassist Dion Nijland. Het trio arrangeerde stukken van Charlie Parker uit zijn Dial- en Savoy-tijd. Plus een enkele Verve-opname. Maar ook staan er op de cd ‘decompositions and compositions by HOT’. Het openingsnummer ‘Star & eyes’ bijvoorbeeld of ‘Otinro’, een compositie van Van Berkum waarmee de cd wordt afgesloten. De Parker-stukken lijken echter ook wel nieuw. Zo wordt ‘Yardbird Suite’ heel traag gespeeld. De drie blijven in grote lijnen de compositie volgen en ontdekken in de improvisatie ‘traag omhoog wiekend’ hun eigen lijn. Het thema van ‘Red Cross’ is helemaal naar het koninklijk klinkende grote orgel toegeschreven. De gezamenlijke improvisatie is een groots klankavontuur rond hoekfragmenten uit het thema. Op ‘Marmaduke’ wordt meegezongen en begeleid met vingerknippen. ‘Bird & Beyond’ is een fantastisch avontuur voor de luisteraar en was dat vast ook voor de musici.